Je gebruikt ze elke dag zonder er bij na te denken: shampoo, deodorant, lippenbalsem, reinigingsmelk. Maar wat zit er precies in die dagelijkse producten, en zijn ze ook echt veilig? Dat zijn vragen die steeds meer mensen bezighouden, en terecht. De stoffen in producten die je dagelijks op je huid of lichaam gebruikt, verdienen aandacht.
Wat zijn dagelijkse producten precies?
Met dagelijkse producten bedoelen we alle verzorgings- en schoonmaakproducten die je regelmatig gebruikt. Denk aan zeep, tandpasta, douchegel, moisturizer, deodorant, zonnebrandcrème en schoonmaakmiddelen. Maar ook producten zoals tampons, scheerschuim en make-up vallen hieronder. Het zijn producten die je bijna automatisch pakt, soms meerdere keren per dag.
Omdat je ze zo vaak gebruikt, is het slim om te weten wat erin zit. Kleine hoeveelheden van bepaalde stoffen kunnen bij dagelijks gebruik toch een effect hebben op je lichaam of gezondheid.
Welke stoffen zitten er in deze producten?
De meeste verzorgingsproducten bevatten een mix van chemische stoffen. Sommige zijn volkomen onschadelijk, andere roepen vragen op. Veelvoorkomende ingrediënten zijn conserveringsmiddelen, geurstoffen, emulgatoren en kleurstoffen. Die zorgen ervoor dat een product lang houdbaar is, lekker ruikt en een fijne textuur heeft.
Het RIVM heeft de website Waarzitwatin.nl mede mogelijk gemaakt. Daar vind je eerlijke informatie over chemische stoffen in producten die je dagelijks gebruikt. Zo kun je bijvoorbeeld opzoeken of deodorant echt risico’s geeft op kanker (dat blijkt op basis van huidig onderzoek niet het geval te zijn) of wat er in tampons zit.
Veel zorgen over dagelijkse producten blijken op fabels te berusten. Toch is het goed om kritisch te blijven en etiketten te lezen.
Zijn natuurlijke producten beter?
Niet automatisch. Het woord “natuurlijk” klinkt veilig, maar ook natuurlijke stoffen kunnen irritatie of allergische reacties veroorzaken. Essentiële oliën, plantenextracten en parfums op biologische basis zijn bekende voorbeelden van ingrediënten die bij sommige mensen huidreacties geven.
Tegelijk kiezen steeds meer mensen bewust voor producten met natuurlijke, biologische ingrediënten. De gedachte daarachter is dat minder synthetische chemicaliën beter is voor zowel de huid als het milieu. Dat klopt in veel gevallen, zeker als het gaat om vermijden van stoffen die slecht afbreken in het milieu. Maar het blijft verstandig om ook bij natuurlijke producten de ingrediëntenlijst te bekijken.
Hoe lees je een ingrediëntenlijst?
Op de verpakking van je verzorgingsproducten staat een lijst met ingrediënten, vaak aangeduid als INCI-lijst (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients). De volgorde is belangrijk: ingrediënten staan van hoog naar laag op basis van hoeveel er van in het product zit. Wat bovenaan staat, zit er het meeste in.
Een paar praktische tips voor het lezen van zo’n lijst:
- Staat water (aqua) als eerste? Dan is het product grotendeels op waterbasis.
- Staan geurstoffen (parfum of fragrance) hoog in de lijst? Dan kan dat bij gevoelige huid irritatie geven.
- Zoek bij twijfel een stof op via een betrouwbare bron zoals Waarzitwatin.nl of de RIVM-website.
- Let op het verschil tussen “biologisch” en “gecertificeerd biologisch”. Dat laatste is strenger gecontroleerd.
- Houd rekening met je eigen huidtype. Wat bij één persoon goed werkt, kan bij een ander anders uitpakken.
Wanneer kies je bewust andere producten?
Als je regelmatig last hebt van jeuk, roodheid of een droge huid, kan het helpen om je dagelijkse producten kritisch te bekijken. Soms is een simpele switch naar een geurvrij of hypoallergeen alternatief al genoeg om het verschil te merken.
Mensen met een gevoelige huid, een huidaandoening of een allergie hebben vaak baat bij producten met kortere ingrediëntenlijsten. Minder ingrediënten betekent minder kans op een reactie.
Ook het milieu speelt een rol. Producten met biologisch afbreekbare ingrediënten en milieuvriendelijke verpakkingen sluiten beter aan bij een bewuste levensstijl. Dat hoeft niet duurder te zijn, zeker niet als je let op wat je echt nodig hebt en niet meer aankoopt dan je gebruikt.
Wat kun je vandaag al doen?
Je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Begin klein: pak één product dat je dagelijks gebruikt en bekijk de ingrediëntenlijst. Zoek een stof op die je niet herkent. Vergelijk het met een alternatief. Zo bouw je rustig meer kennis op over wat je dagelijks op je huid smeert of ermee reinigt. Kleine stappen maken op termijn een groot verschil, voor jezelf en voor je omgeving.
Veelgestelde vragen
Is deodorant gevaarlijk door de chemische stoffen erin?
Op basis van huidig wetenschappelijk onderzoek is er geen bewijs dat gewone deodorant of antitranspirant leidt tot kanker of andere ernstige gezondheidsklachten. Het RIVM bevestigt dit via Waarzitwatin.nl. Mensen met een gevoelige huid kunnen soms wel last krijgen van ingrediënten zoals parfum of aluminiumzouten. In dat geval is een geurvrij of aluminiumvrij alternatief het proberen waard.
Hoe weet ik of een product echt biologisch is?
Een product dat zichzelf “biologisch” noemt, hoeft niet aan strenge eisen te voldoen. Let op een erkend keurmerk, zoals Ecocert, BDIH of NATRUE. Die certificeringen controleren of de ingrediënten daadwerkelijk biologisch geteeld zijn en of er geen schadelijke synthetische stoffen in zitten. Zonder keurmerk is de claim moeilijk te controleren.
Kunnen dagelijkse producten allergische reacties veroorzaken?
Ja, dat kan. Veel voorkomende allergenen in dagelijkse verzorgingsproducten zijn geurstoffen, conserveringsmiddelen en bepaalde plantenextracten. Als je last krijgt van roodheid, jeuk of bultjes na het gebruik van een product, stop dan met dat product en zoek uit welk ingrediënt de reactie veroorzaakt. Bij aanhoudende klachten is het verstandig een dermatoloog te raadplegen.
Wat is het verschil tussen hypoallergeen en geurvrij?
Hypoallergeen betekent dat een product minder kans geeft op een allergische reactie, al is er geen wettelijke definitie van dit begrip. Geurvrij betekent dat er geen parfum of geurstoffen aan toegevoegd zijn. Een product kan geurvrij zijn zonder hypoallergeen te zijn, en andersom. Bij gevoelige huid is het verstandig te kiezen voor producten die beide claims combineren.